Chúng ta đang sống trong thời đại của công nghệ, kỹ thuật số và mạng xã hội phát triển bùng nổ. Mỗi ngày, con người phải đối mặt với vô vàn yếu tố gây xao nhãng: thông báo điện thoại, video ngắn, tin tức giật gân, nội dung giải trí được “đẩy” liên tục theo thuật toán. Chỉ cần vài giây lơ là, sự tập trung của chúng ta đã bị cuốn đi lúc nào không hay.
“Brain rot” (tạm dịch: thối não) là một từ khóa đang được nhắc đến nhiều gần đây, dùng để mô tả tình trạng bộ não liên tục tiếp nhận những thông tin vô bổ, rẻ tiền trong thời gian ngắn. Nó giống như “Fast food” cho trí não: chỉ thỏa mãn cảm giác đói, khát tức thì, nhưng về lâu dài lại để lại nhiều hệ lụy tiềm ẩn, làm suy giảm khả năng tư duy, tập trung và sức khỏe tinh thần.
Theo nhiều báo cáo thống kê, thời gian chú ý trung bình của con người đã giảm từ khoảng 2,5 phút vào năm 2004 xuống chỉ còn 47 giây ở hiện tại. Nguyên nhân lớn đến từ việc não bộ liên tục tiếp nhận liều “dopamine rẻ tiền” từ các nội dung ngắn trên Mạng xã hội.
Từ đó ta có thể thấy rằng, trong thời đại ngày nay, ai kiểm soát được sự tập trung thì người đó có lợi thế cạnh tranh rất lớn.
Theo Jack Canfield “Thành công không phải là phép màu nhiệm hay sự lừa gạt, nó chỉ đơn giản là học cách tập trung”
Vậy làm sao để chúng ta có thể chuyển hoá “Fast Dopamine” thành “Dopamine bền vững”?
Sự tập trung sâu trong công việc (Deep Work) giúp não bộ sản sinh dopamine trong quá trình nỗ lực và chinh phục thử thách. Đây là loại dopamine tích cực, góp phần kích thích trí thông minh, sự sáng tạo và niềm yêu thích đối với công việc. Nhờ đó, bạn có thể nghiên cứu sâu hơn, tư duy tốt hơn và tạo ra những thành tựu thực sự có giá trị.
Bên cạnh đó, Dopamine bền vững còn có thể được tạo ra thông qua việc luyện tập thể thao, đọc sách, hoặc theo đuổi những mục tiêu dài hạn.
Một số cách giúp bạn rèn luyện được sự tập trung:
- Cài đặt giới hạn thời gian sử dụng mạng xã hội mỗi ngày
- Cất điện thoại ra xa hoặc để ở nơi khác khi đang làm việc.
- Rèn luyện thói quen đọc sách, chạy bộ mỗi ngày, xem các nội dung dài hơn 5 phút.
- Lập kế hoạch rõ ràng cho những việc cần làm trong ngày.
- Tắt các thông báo không cần thiết.
- Thay đổi địa điểm làm việc/học tập như ra quán cafe, thư viện,...
Kết luận:
Việc làm chủ khả năng tập trung chính là chìa khóa để phát triển bền vững. “Brain rot” không phải là điều xảy ra trong một ngày, mà là hệ quả của những lựa chọn nhỏ lặp đi lặp lại mỗi ngày. Khi ta chủ động rời xa những kích thích ngắn hạn và đầu tư vào “dopamine bền vững” thông qua những điều mang lại ý nghĩa sâu, rèn luyện thể chất và theo đuổi mục tiêu dài hạn, ta đang xây dựng nền tảng vững chắc cho tư duy, sáng tạo và giá trị cá nhân.
Hãy nhớ rằng, thứ quyết định tương lai của bạn không phải là nội dung bạn lướt qua trong vài giây, mà là điều bạn đủ kiên nhẫn tập trung và theo đuổi đến cùng. Trong thời đại nhiễu loạn này, người chiến thắng không phải là người tiếp nhận nhiều thông tin nhất, mà là người kiểm soát được sự chú ý của chính mình.
